Platform Onderlinge Verzekeraars

Ondergang of groei?
De onderlinge verzekeraar in 2025

Coöperatiedag POV:
winnen doe je met z’n allen!

“Als je één goal meer maakt dan de ander, heb je gewonnen.” Deze uitspraak van Johan Cruijff geldt niet alleen voor voetballers. Ook voor (onderlinge) verzekeraars geldt dat een streepje voor helpt te overleven. Daarom stelden zij zich op 5 juli op de KNVB Campus in Zeist op. Een drukke bedoening, want de bijeenkomst van het Platform Onderlinge Verzekeraars (POV) kende een goede opkomst. De verdere uitwerking van het SEO-rapport stond op het programma en Femke de Vries (bestuurder bij de AFM) kreeg het rapport officieel uitgereikt.

Na een welkomstwoord van Chris van Toor, manager van het POV, trapte Peter Heshof van trend- en marketingbureau Bloom de middag af. Hij besprak de tijdgeest en de bijbehorende trends. Door de jaren heen zijn onze behoeften behoorlijk veranderd, maar zijn typering van deze tijd luidt ‘Samen sta ik sterker’. “Ik wil er beter van worden, maar daar heb ik wel een groep voor nodig. Uiteindelijk doe je synergie natuurlijk wel voor jezelf”, zei Heshof. “Daar moet op ingespeeld worden.”

Een mooie introductie voor de uitreiking van de Strategische Agenda, die gebaseerd is op het SEO-rapport dat de titel ‘De onderlinge verzekeraar in 2025’ draagt. Want waar staan we in 2025? Tijdens een bijeenkomst op 8 maart hebben de verzekeraars massaal voor toekomstscenario ‘Verenigd Vooruit’ gekozen. In de tussentijd is dit scenario verder uitgewerkt. Even terugblikken…

Het SEO-rapport en de aanbevelingen

Hoe ziet de markt van de onderlinge verzekeraars eruit in 2016? En hoe ontwikkelt deze markt zich tot 2025? Om antwoord te krijgen op deze vragen, liet het Verbond van Verzekeraars onderzoek uitvoeren door SEO Stichting Economisch Onderzoek naar ‘de onderlinge verzekeraar in 2025’.

Sterke en zwakke punten

In het rapport analyseert SEO de sterke en zwakke punten van onderlingen in relatie tot de kansen en bedreigingen voor de sector. Sterkte punten? Kwaliteit van dienstverlening, solidariteit en een stabiele basis, doordat er geen winstoogmerk is. Als zwakke punten worden schaalgrootte, zichtbaarheid (onderlingen zijn minder zichtbaar dan hun concurrenten) en te weinig aandacht voor innovatie benoemd. Opvallend genoeg leidt dat laatste punt ook tot kansen: “Vooral de ontwikkeling van peer-to-peer netwerken als Peerby en Snappcar creëren ruimte voor nieuwe vormen van solidariteit. Een kans voor onderlingen, omdat samen delen en solidariteit goed aansluiten bij het onderlinge gedachtegoed”, schrijft SEO in het rapport.

Daar tegenover staan bedreigingen, waaronder de trend naar schaalvergroting, de afname van loyaliteit van klanten en de hogere administratieve lasten die vooral voor kleine verzekeraars een bedreiging vormen. Uit het rapport zijn vier scenario’s gedestilleerd.

Vier scenario's

1. Gouden Groei: de vraag naar producten groeit, er is sprake van hoge economische groei en technologische ontwikkeling. Daarnaast neemt de waardering voor onderlingen toe, net als de behoefte aan persoonlijk advies en kleinschaligheid. Een droomscenario dus eigenlijk.
2. Sluipende stilstand: de verzekeringsmarkt groeit, maar onderlinge verzekeraars blijven stilstaan. Zij slagen er niet in om de waarde van het onderlinge gedachtegoed uit te dragen.
3. Verenigd Vooruit: ondanks een toenemende regeldruk en sterke concurrentie slagen onderlingen erin hun marktpositie te behouden, door de handen ineen te slaan.
4. Onderlinge ondergang: de regulering maakt het voortbestaan voor een onderlinge steeds lastiger en een aantal redt het dan ook niet.


De verzekeraars hebben voor het scenario Verzekerd Vooruit! gekozen. Hoe zij hier tot gekomen zijn, leest u verderop in het kader ‘Wat gaan we met het SEO-rapport doen?’.

Wat gaan we met het SEO-rapport doen?

Wat vinden de leden van het POV van het rapport? Op welk scenario moet worden ingezet? En hoe kunnen onderlinge en coöperatieve verzekeraars samen optrekken? Om op die vragen antwoord te krijgen, organiseerde het POV woensdag 8 maart een bijeenkomst voor zijn leden in Vianen. En die leverde meer dan genoeg input op voor de strategische agenda.

We gaan Verenigd Vooruit!

Opvallend eensgezind waren de circa 75 bestuurders en commissarissen die het evenement bijwoonden. Dat bleek toen zij na een toelichting op het rapport door Bert Tieben van SEO mochten stemmen over verschillende stellingen.

“Wat is uw algemene indruk van het rapport?”, zo luidde de eerste vraag. 70 procent gaf aan het een prima studie te vinden die een goede basis voor de toekomst vormt. “Het maakt duidelijk: jongens: het is vijf voor twaalf”, lichtte een deelnemer zijn keuze toe. “Een uitstekend verhaal om een goede discussie in eigen huis mee te voeren”, vond een ander. Kritische geluiden waren er ook. Zo vond een van de aanwezigen de onderbouwing van het rapport “mager”.

77 procent vond dat van de vier geschetste scenario’s Verenigd Vooruit het meest aannemelijk is. En dat is ook het toekomstbeeld waar het POV op moet inzetten, vond een grote meerderheid van 80 procent. “Dat scenario houdt er rekening mee dat de markt niet heel hard gaat groeien, maar het is wel ingestoken vanuit positiviteit”, betoogde iemand.

Dat onderlingen best bereid zijn hier zelf een steentje aan bij te dragen, was ook overduidelijk. Maar liefst 98% gaf aan de handen ineen te willen slaan met collega’s om een van de scenario’s uit het rapport werkelijkheid te laten worden.

Dit vonden de leden

“Een uitstekend verhaal om een goede discussie in eigen huis mee te voeren.”

“Het rapport roept op tot actie.”

“Ik vind dat het rapport vanuit verzekeraars geschreven is, het zou wat meer vanuit de klant benaderd moeten worden.”

“Een stukje bevestiging van wat je al om je heen ziet. Als we zo door gaan, bestaan er over vijftien jaar geen onderlingen meer.”

“Het maakt duidelijk: jongens, het is vijf voor twaalf.”

Brainstormen: van innovatie-dashboard tot sleutelfunctie-pool

Als onderdeel van de bijeenkomst sloegen de bestuurders en commissarissen in groepjes aan het brainstormen over hoe onderlinge en coöperatieve verzekeraars kunnen samenwerken om hun positie te versterken.

Dat leverde interessante gesprekken en inzichten op. Over innovatie bijvoorbeeld. Dat onderlingen op dit gebied niet voorop lopen, daarover was men het tijdens de workshop over dit onderwerp wel eens. Vanwege hun schaalgrootte hebben ze daar simpelweg het budget en de tijd niet voor. “Bij ons is het een bewuste keuze. Wij doen pas iets met WhatsApp of Facebook als het echt een succes is”, zei iemand. “De afgelopen jaren hebben we ons vooral beziggehouden met het efficiënt krijgen van processen. Nu hebben we pas weer tijd voor innovatie”, vertelde een ander.

Hoe zouden onderlingen kunnen samenwerken om meer te innoveren? Door samen toepassingen voor bijvoorbeeld blockchain te ontwikkelen, klonk het in een van de groepjes. Een innovatie-dashboard was een ander idee. “Er gebeurt heel veel op het gebied van innovatie. Een overzicht zou ons erg helpen. Nu bedenkt iedereen dingen steeds opnieuw. Dat is zo zonde”, aldus een deelnemer.

Regeldruk

Tijdens de sessies over ‘samenwerking’ bleek dat veel onderlingen last hebben van het strenge toezichtsregime en de hoge regeldruk. Hoewel DNB welwillend tegenover proportionaliteit staat, geldt dat nog niet voor de accountant. “Die wil alles afvinken”, zei een van de aanwezigen. Een van de groepjes riep het Verbond op hierover in gesprek te gaan met NBA, de beroepsorganisatie van accountants. Verbondsdirecteur Leo de Boer zegde nog tijdens de bijeenkomst toe dit te gaan doen. Een ander idee dat voorbij kwam: onderlingen moeten samen een pool vormen voor sleutelfuncties, zoals compliance officers. “Dat zijn vaak parttime functies, dus het zou goed zijn als je die kunt delen.” Ook werd geopperd om gezamenlijk accountants in te huren door een inkoopgroep op te richten of door samen een tender uit te schrijven.

Onderlinge gedachtegoed

Tijdens de workshops over digitalisering pleitten sommigen ervoor om een gezamenlijk backoffice in te richten. Anderen trokken de haalbaarheid daarvan in twijfel. Degenen die brainstormden over ‘promotie’ waren het erover eens dat het onderlinge gedachtengoed wel wat beter uitgedragen kan worden.

Meer weten over proportionaliteit?

Lees dan de Onderling Verzekerd! waarin via interviews en verdiepende artikelen wordt ingegaan op alle kwesties rondom dit thema.

Hoe denken klanten over onderlingen?


In totaal 20.325 particuliere en 7.071 zakelijke klanten zijn in een webenquête gevraagd naar hun bekendheid met het onderlinge gedachtegoed. Respectievelijk 8,3 procent van de particuliere en 6,1 procent van de zakelijke klanten hebben gehoor gegeven aan de oproep. Uit de enquête blijkt dat ruim 69 procent van de particuliere klanten en 82 procent van de zakelijke klanten bekend is met het concept onderlinge verzekeraars. De redenen dat verzekeringnemers klant zijn bij hun huidige verzekeraar, verschillen. Meest genoemde reden is de deskundigheid van de adviseur of tussenpersoon, gevolgd door lage premies en het al van oudsher (in de familie) lid zijn van een verzekeraar.

Tevredenheid

In 2015 deed GfK verschillende onderzoeken naar de klanttevredenheid, in opdracht van het Verbond van Verzekeraars. Enkele bevindingen daaruit zijn dat de klanten van onderlinge verzekeraars positief zijn over de mate waarin de verzekeraar handelt in het belang van de klant. Ook zijn ze tevreden over de snelheid van contact. Klanten van onderlinge verzekeraars zijn het eens met de stelling dat zij snel iemand aan de lijn krijgen. Conclusie is dat onderlinge verzekeraars goed scoren op het onderdeel klanttevredenheid. Dat blijkt ook uit cijfers van vergelijkingstool VerzekeraarsInBeeld. Dé onderlinge verzekeraar bestaat niet. Maar alle onderlinge verzekeraars kenmerken zich doordat ze één of meer elementen van het coöperatief gedachtegoed incorporeren. Uit diverse onderzoeken blijkt dat klanten waardering hebben voor het onderlinge verzekeringsmodel. Onderlinge verzekeraars worden zelfs net iets beter beoordeeld dan niet-onderlinge verzekeraars. Zowel in het algemeen als op specifieke elementen van dienstverlening.

Zijn we wel zichtbaar genoeg?

Femke de Vries van de AFM kreeg het eerste exemplaar van de Strategische Agenda overhandigd door Joost Heideman (bestuursvoorzitter van het POV). “Hamvraag is of we wel zichtbaar genoeg zijn. Dat is een vraag voor alle spelers in de sector. We scoren goed en zijn trots, maar we kunnen dat wel wat beter laten zien”, aldus Heideman. De Vries benoemt de unique selling point van de onderlinge verzekeraars: hun bijzondere band met de klant. Dat moet behouden worden. “Maar de klant wil steeds meer en is steeds veeleisender. We moeten beseffen dat dat juist kansen biedt!”, aldus De Vries. “Als ik me even verplaats in de klant, zou ik u adviseren om het innoveren heel serieus te nemen. Zo regelt een groot deel van de klanten zijn financiële zaken het liefst online. Verder wil ik als klant betrokken worden bij producten en diensten. Het gevoel dat je gehoord wordt, zorgt voor een band. Ze zijn op zoek naar een betrouwbare partij met een goed product en goede balans”.

Hoe gaan we verder?


Tijdens de ledendag van het Platform Onderlinge Verzekeraars is dus massaal gekozen voor het scenario ‘Verenigd Vooruit’. Samenwerking is een hoofdonderdeel van dit scenario. Feit is dat nieuwe kapitaaleisen, toezicht en regelgeving doen een beroep op het verandervermogen van de onderlinge en coöperatieve verzekeraars. Door op zoek te gaan naar synergie kan de lastendruk worden verminderd. Het Platform Onderlinge Verzekeraars en de inmiddels opgerichte Taskforce Synergie ondersteunen de leden bij het opzetten van projecten op die synergie te bevorderen.

De Taskforce Promotie richt zich op het definiëren en moderniseren van het gedachtegoed van onderlinge verzekeraars. Er wordt aansluiting gezocht bij de moderne solidariteit. Deze Taskforce onderzoekt onder andere het nut en de noodzaak van een website. Deze website heeft als doel meer bekendheid voor het onderlinge gedachtegoed te genereren.

Hoe nu verder?

Duidelijk is dat de onderlinge verzekeraars bereid zijn de handen meer ineen te slaan. De Taskforces gaan hun plannen verder uitwerken en uitvoeren. To be continued, dus… want, om in het Cruijffiaans te blijven: “Winnen doe je met z’n allen!”.