1. Jij werkt bij de Stichting Perspectief Herstelbemiddeling. Wat doen jullie?
“Wij organiseren het contact tussen slachtoffers en daders/veroorzakers of omstanders. Dat kunnen slachtoffers zijn van een misdrijf, maar bemiddeling kan ook plaatsvinden na een verkeersongeval of (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Bij zo'n veertig procent van de gevallen waarin wij bemiddelen, is er sprake geweest van een geweldsmisdrijf. Dat is heel breed en kan variëren van moord tot een vechtpartij op het schoolplein. Onze bemiddelaars leggen het eerste contact tussen partijen en begeleiden het complete traject. Dat kan beperkt zijn tot een briefwisseling, maar het kan uiteindelijk ook leiden tot een gesprek.”
2. Waarom is het belangrijk dat slachtoffers en veroorzakers met elkaar in contact komen?
“Beide partijen blijven meestal achter met veel vragen. Zeker na een dodelijk ongeval willen nabestaanden bijvoorbeeld weten hoe de laatste momenten van hun geliefde waren. Heeft hij/zij nog wat gezegd? Is er goed voor hem/haar gezorgd? Zo hebben wij bemiddeld na een ongeval waarbij een fietser onder een vrachtwagen is gekomen en is overleden. Haar moeder wilde heel graag weten hoe haar laatste minuten waren verlopen. De bestuurder wilde niet in gesprek, maar van twee omstanders die haar dochter vlak voor het overlijden nog hebben gesproken, heeft ze gehoord wat ze nog heeft gezegd. Dat helpt haar. Maar ook bij minder zware ongevallen kan contact fijn zijn. Bijvoorbeeld voor een vrouw die een kind aanreed dat zomaar de weg opliep. Het kind heeft gelukkig geen blijvende schade opgelopen, maar die vrouw bleef met een enorm schuldgevoel zitten. Zij is in gesprek met de ouders van dat kind gegaan en dat heeft haar enorm geholpen. Die ouders nemen haar niks kwalijk. Het contact kan dus positief zijn voor beide partijen. Slachtoffer en veroorzaker kunnen elkaars vragen beantwoorden en de laatste puzzelstukjes leggen.”
"Zeker na een dodelijk ongeval willen nabestaanden bijvoorbeeld weten hoe de laatste momenten van hun geliefde waren"
3. Wat levert dat concreet op?
“Rust en opluchting. Bij het slachtoffer bijvoorbeeld dat de bestuurder heel aardig blijkt te zijn. Of bij een veroorzaker dat het slachtoffer niet boos is. Wij hebben onderzoek gedaan naar herstelbemiddeling. Dat kan leiden tot een gesprek met de ander, maar ook tot gesprekken met een bemiddelaar die alleen maar een luisterend oor heeft geboden. Uit dat onderzoek blijkt dat slachtoffers na het contact meer regie hebben gekregen en weer positiever in het leven kunnen staan.”
4. Eind september starten jullie in Utrecht met groepsgesprekken over verkeersongevallen (Samenspraak). Waarom en hoe werken die gesprekken?
“In Samenspraak komen (naasten van) slachtoffers, veroorzakers en burgers met elkaar in contact. Onder begeleiding van twee bemiddelaars vinden er diverse groepsgesprekken plaats. Je moet je voorstellen dat contact tussen veroorzaker en slachtoffer niet altijd lukt, terwijl de wens wel blijft. Een voorbeeld. Een vrouw is aangereden door een auto. Zij wordt meteen naar het ziekenhuis gebracht en blijkt later gaten in haar geheugen te hebben. Ze weet niet meer wat haar wel/niet is overkomen en wil daarom graag met de bestuurder praten. Die bestuurder durft de vrouw niet onder ogen te komen. Maar zij wil wel praten. Dat is een van de redenen waarom wij groepen bij elkaar zetten. Slachtoffers, veroorzakers, maar ook een moeder van een dader of de naaste van een slachtoffer. Iedereen vertelt zijn of haar verhaal vanuit een ander perspectief en dat kan ontzettend helend werken. Wij zijn zo'n twee jaar geleden met Samenspraak begonnen, steeds over een ander thema. Vorig jaar hebben we het thema verkeer gehad en eind september gaan we opnieuw van start met zo'n zes tot acht groepsgesprekken over verkeersongevallen.”
"Door te praten met andere betrokkenen kunnen mensen een stap zetten in hun herstel"
5. Kunnen verzekeraars helpen?
“Zeker. Zij spreken dagelijks mensen na een ongeval en kunnen vragen waar iemand behoefte aan heeft. Dat kan contact met de ander zijn. En ik hoop dat ze die mensen dan willen wijzen op de website Contact Helpt, maar ook op de mogelijkheid van onze bemiddeling, waaronder de nieuwe Samenspraak Verkeer die in september start. Er is onlangs een bemiddelaar bij ons weggegaan. Zij heeft negentien jaar bij ons gewerkt en zei bij haar afscheid: 'er gebeuren zoveel verkeersongelukken in Nederland, ik snap niet dat er niet meer aandacht is voor ons werk. Contact helpt zo goed. De gesprekken die ik na een ongeval heb gevoerd, leveren zoveel moois op'. Daarom mag er wel meer aandacht voor komen en doe ik graag een oproep aan verzekeraars om mensen meer te wijzen op de mogelijkheid van een (groeps)gesprek. Door te praten met andere betrokkenen kunnen mensen een stap zetten in hun herstel. Soms leidt het er zelfs toe dat ze weer de regie kunnen nemen over hun leven.”