Verzekeraars spelen een belangrijke rol bij grootschalige calamiteiten. Denk aan natuurrampen, terroristische aanslagen, maar ook oorlog en hybride dreiging. Verzekeraars vangen financiële risico’s op en zorgen dat schade zo snel mogelijk wordt afgehandeld en hersteld.
Bij grootschalige gebeurtenissen spelen vaak complexe dekkingsvragen. In deze situaties is niet altijd direct duidelijk wat wel en niet verzekerd is. Bijvoorbeeld:
Elke calamiteit is anders en vraagt om een zorgvuldige beoordeling van de dekking. Beoordeling vindt plaats op basis van de specifieke omstandigheden en polisvoorwaarden.
Om in deze situaties snel en eenduidig te kunnen handelen, heeft de sector afspraken gemaakt en instrumenten ontwikkeld. Deze gaan over de verzekerbaarheid van (grootschalige) calamiteiten, de besluitvorming én de communicatie over dekking en schadeafwikkeling.
Het Draaiboek Coördinatie bij grootschalige calamiteiten (brandverzekeringen) helpt de processen te coördineren bij een ramp. Het regelt de praktische samenwerking tussen verzekeraars, zodat met name de afhandeling van schade bij opstal- en inboedelverzekeringen efficiënt kan verlopen. Het draaiboek is opgesteld naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede (2000) en is in 2026 herzien. Bij Calamiteitenplan Reconditionering Nederland hoort hier ook bij.
Dit protocol is een stappenplan voor verzekeraars over de onderlinge besluitvorming en afstemming bij een (on)voorziene ramp of grootschalige calamiteit. Het biedt houvast in situaties waarin snel duidelijkheid nodig is, ook bij nieuwe of onverwachte gebeurtenissen. Bijvoorbeeld over de vraag of er sprake is van (collectieve) dekking en of beroep wordt gedaan op bijvoorbeeld de molestclausule.
Molest is schade die ontstaat in conflictsituaties. Volgens de Wet op het financieel toezicht (Wft) mogen schadeverzekeraars met zetel in Nederland geen schades verzekeren die zijn veroorzaakt door of ontstaan uit groot molest. Schade die door klein molest ontstaat, is in veel gevallen wel gedekt.
|
Groot molest
|
Klein molest
|
Verzekeraars die molest wél mogen verzekeren
Het verbod geldt niet voor onderlinge verzekeraars (onderlinge waarborgmaatschappijen in Nederland en daarbuiten) die zich specifiek richten op schade veroorzaakt door, of ontstaan uit een gewapend conflict, burgeroorlog, opstand, binnenlandse onlusten, oproer en muiterij. Ook zee-, transport-, luchtvaart- en reisverzekeringen mogen molestrisico's verzekeren met de algemeen gebruikelijke molestclausules zolang De Nederlandsche Bank daar geen bezwaar tegen maakt.
De materiële en immateriële schade na een terroristische aanslag kan zo groot zijn, dat een verzekeraar dit niet in zijn eentje kan dragen. Daarom hebben (her)verzekeraars met de overheid in 2003 de Nederlandse Herverzekeringsmaatschappij voor Terrorisme (NHT) opgericht. Deelnemende verzekeraars krijgen, tot een bedrag van € 1 miljard per jaar, schades vergoed door een terroristische aanslag. Zo blijft het risico van terrorisme verzekerbaar.
Bekijk de Q&A over terrorisme en verzekeren.
Hybride dreiging, waarbij landen of terroristische organisaties/criminele netwerken verschillende middelen combineren, zoals cyberaanvallen, desinformatie, economische druk en soms militaire acties, om een samenleving te ontwrichten zonder openlijk oorlog te voeren. Verzekeraars nemen maatregelen tegen cybercriminaliteit via de Europese wetgeving DORA zodat zij beter bestand zijn tegen ICT-storingen en cyberaanvallen. Wat verzekeraars nog meer doen, lees je op de pagina Cyber.
Voor zakelijke goederen- en transportverzekeringen kunnen verhoogde risico’s voorkomen, zoals oorlog of stakingen. Deze risico’s zijn meestal apart opgenomen in de polisvoorwaarden via clausules. De clausules gebruiken verzekeraars om te bepalen wanneer aanvullende voorwaarden of uitsluitingen gelden. Het zorgt ervoor dat verzekeraars kunnen inspelen op snel veranderende risico’s.
Bijzonderheden voor polissen die onder Nederlands recht zijn afgesloten:
Bij polissen die onder Engels recht zijn afgesloten kunnen verzekeraars de clausules in de polis over het oorlogsrisico en het stakersrisico tussentijds worden opzeggen met een opzegtermijn van zeven dagen.
Voor Nederlandse militairen die op vredes- of humanitaire missie of operaties voor worden uitgezonden, geldt een speciale regeling.
Europa moet haar defensie-industrie versterken. Daarom heeft de sector, onder leiding van het Verbond van Verzekeraars, rondetafelgesprekken gevoerd met stakeholders om de mogelijkheden voor financiering en beleggingen in de defensie-industrie te verkennen.
Belangrijkste uitkomst is dat investeringen alleen mogelijk zijn als de overheid zorgdraagt voor zorgvuldige en aantoonbare due diligence. De sector blijft hierover in overleg en roept op tot snelle duidelijkheid over passende investeringsmogelijkheden. Lees het paper voor alle uitkomsten.
Sinds 1 maart voeren Israël en de Verenigde Staten aanvallen uit op Iran. Ook zijn er Iraanse raketaanvallen in de regio, waaronder in Irak, Qatar, Koeweit de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein.
De situatie in Oekraïne is nog altijd kritiek en de impact op handelsstromen is groot. Het land is aangemerkt als oorlogsgebied, net als Rusland, Wit-Rusland en grote delen van de Zwarte Zee. Diverse uitsluitingen kunnen gelden voor verzekeringspolissen. De uitgevaardigde sancties hebben effect op verzekerden en op hoe verzekeraars moeten omgaan met wet- en regelgeving.
Publicaties van het Verbond
