1. In 2016 was er een record aan (hagel)schade van 550 miljoen euro. Wat kunnen jullie doen om kassen verzekerbaar te houden?
“Wij leren van eerdere schades en vertalen die ervaring naar preventieve maatregelen. Daarbij focussen we op veiligheid en duurzaamheid. In de praktijk komt dat vaak neer op steviger/sterkere kassen en veilige werkplekken. In toenemende mate faciliteren we ook innovaties. Ondernemers nemen steeds meer (klimaat)maatregelen in het kader van verduurzaming en stappen over op nieuwe producten, apparaten en ondersteuning. Wat ik zelf heel mooi vind, is dat we nauw samenwerken met kassenbouwers en leveranciers van installaties en machines. Zij zijn in de AVAG (branchevereniging voor de greenhouse technology met kassenbouwers en installateurs) vertegenwoordigd en samen met hen hebben we HortiQ normen en standaarden ontwikkeld. Als een bedrijf aan die normen en eisen voldoet, weten wij meteen dat het risico goed verzekerbaar is.”
2. Steeds meer glastuinbouwers stappen over op gehard glas, dat hagelstenen van zo'n 3, 4 cm (de grootte van een golfbal) kan doorstaan. Is dat ook de beste preventietip die jullie kunnen geven?
“Het klinkt misschien wat flauw, maar de beste tip is om toekomstbestendig te bouwen. Dat betekent niet voldoen aan wat er was, maar inspelen op wat er komt en ruimte creëren voor de toekomst. We zien bijvoorbeeld dat er vaker extra ruimte in en rondom een kas nodig is. Voor energieopslagsystemen of een laadplein. Als een tuinder nu gaat bouwen en alle ruimte benut, beperkt hij zichzelf. Dat is niet handig en zeker niet toekomstbestendig. Een tweede tip is dat je de kas sterker kunt bouwen dan de norm van vandaag aangeeft. Die kas moet twintig tot dertig jaar mee, dus speel daar vast op in. Zorg er onder meer voor dat de digitale infrastructuur kan werken en je de restwarmte zo goed mogelijk kunt benutten. Dat luistert best nauw. Dat gehard glas is standaard al een onderdeel van toekomstbestendig bouwen. Alle nieuwbouw voldoet daar dus aan.”
3. En als een tuinder nog niet aan nieuwbouw of vervanging toe is?
“Dan is onderhoud het key-woord. Het is echt niet haalbaar om bestaande kassen van gehard glas te voorzien. Dat is een kwestie van tijd, maar onderhoud is in mijn ogen essentieel om schade te voorkomen. Kassen gaan gemiddeld langer mee. Vroeger werden ze na vijftien jaar afgeschreven en vervangen, terwijl ze nu veel langer blijven staan. Als je dan zorgt voor goed onderhoud (in de vorm van regelmatige inspecties en keuringen, maar ook het op tijd vervangen van onderdelen), dan kan een kas prima nog tien jaar langer mee. Ik vergelijk het wel eens met een auto. Als je 'm niet onderhoudt, is die na twee of drie jaar op. Maar als je je auto goed verzorgt, kun je er misschien wel twintig jaar plezier van hebben. Datzelfde geldt voor kassen: onderhoud = behoud."
4. Wat gebeurt er met een ondernemer die met een fikse schade te maken krijgt? Is er een parallel te trekken met een agrariër die een stalbrand heeft moeten ervaren?
“Bij een stalbrand zijn ook vaak dieren betrokken. Dat maakt het extra triest, maar je hebt wel de kern te pakken. Ondernemers zijn ontzettend aangeslagen bij een grote schade. En natuurlijk zijn er ook ondernemers die meteen in de doe-modus schieten en gelijk aan herstel denken, maar per saldo zijn calamiteiten voor ons wel de momenten van de waarheid. Wij moeten ons juist bij schades waarmaken. Overigens is de hele organisatie zich daar goed van doordrongen. Ik hoef niemand te vragen om alsjeblieft naar kantoor te komen. Iedereen zit om half 8 's ochtends al klaar om aan de slag te gaan.”
5. Als er daadwerkelijk een tweede hittegolf aankomt, met de nodige hagel, kan een tuinder dan nu nog snel preventiemaatregelen treffen?
“Eerlijk gezegd vinden wij het ook spannend als er een hittegolf wordt voorspeld. Het kwartje kan soms net wel of net niet jouw kant op vallen. Anderhalve week geleden is er veel hagel in België gevallen, maar gelukkig zijn onze klanten daar met de schrik vrijgekomen. Zeker is dat de hagel vanuit het zuiden steeds meer onze kant op komt. Daar moeten we ons op voorbereiden. En let ook op de veiligheid van je mensen. Een goede ondernemer heeft dat natuurlijk allang gedaan en ervoor gezorgd dat er een noodplan ligt, zijn installaties veilig zijn, het klimaat onder controle is, en hij genoeg glas en noodmateriaal op voorraad heeft. En tot slot, sluit de kas zo goed mogelijk af voordat er noodweer komt.”
Op dinsdag 23 juni publiceert het Verbond de jaarlijkse Klimaatschademonitor met daarin de schade die is veroorzaakt door extreem weer in 2025.