Van Katwijk maakt meteen aan het begin van zijn presentatie helder wat AI is. En vooral ook wat het niet is. “Het is een taalmodel. Er komen prachtige zinnen uit, maar het zijn geen mensen. AI denkt niet, voelt niet en heeft geen eigen kennis. AI lijkt intelligent, maar is het niet. Het kan goed samenvatten, analyseren, vergelijken en structureren, maar wel op basis van waarschijnlijkheid. Niet op basis van begrip.”
Vergelijking met stagiair
Hij laat er weinig misverstanden over bestaan en benadrukt dat de rottigheid die je in AI stopt er vanzelf weer uitkomt. “Ik vergelijk het wel eens met een stagiair. Je kunt die stagiair vragen: wil jij een kop koffie halen? Of je kunt vragen: wil je voor mij uit de machine op de gang een cappuccino halen met twee klontjes suiker? Als je dat vertaalt naar AI, zit er een groot verschil in de vraag ‘analyseer dit dossier’ of ‘analyseer dit dossier alsof je een advocaat bent die optreedt voor de aansprakelijk gestelde partij. Benoem uitsluitend feiten die relevant zijn voor de aansprakelijkheid, causaliteit en schadeomvang’.”
Wat is een goede prompt?
Een goede prompt bestaat volgens Van Katwijk uit vijf onderdelen, die samen het woord KADER vormen. De K staat voor context (bijvoorbeeld: ik ben schaderegelaar), de A voor actie (beoordeel voor mij de aansprakelijkheid), de D voor het doel (welke feiten ondersteunen de aansprakelijkheid en welke niet?), de E voor de eisen (doe geen aannames over ontbrekende feiten) en de R voor het resultaat (mag ik de resultaten in een tabel?).
Henk van Katwijk: "AI biedt kansen, maar wij vinden het vaak ook nog een beetje eng"
Controle verliezen?
“AI biedt kansen”, houdt hij de zaal voor, “maar wij vinden het vaak nog een beetje eng. Een gewone chatbot wacht op een vraag, geeft dan antwoord en stopt weer, terwijl een AI-Agent veel verder gaat. Die maakt een plan, voert meerdere stappen uit, controleert de resultaten en past zijn aanpak eventueel nog aan ook. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Alsof we een AI-agent vragen: regel deze zaak even voor me? We willen graag zelf de baas zijn en vinden het eng om de controle te verliezen.”
Lokaal versus cloud
Om die angst enigszins in te dammen, somt Van Katwijk de voordelen van een lokaal systeem op. “Normaal gesproken draait AI in de cloud en ligt alles dus min of meer op straat, doordat er gegevens naar externe servers worden verzonden. Een lokaal systeem, dat volledig draait op de eigen computer of server, zorgt voor meer controle. Daar zitten juridische systemen tussen die beloven dat de informatie niet buiten een eigen container van de gebruiker gaat. Er kunnen met andere woorden geen vertrouwelijke gegevens lekken naar derden, maar de andere kant is dat de snelheid en kwaliteit een stuk minder zijn. Het werkt nog niet (goed) in de praktijk.”
Iedereen gebruikt AI
En intussen gebruikt iedereen AI. Ook de cliënt of de belangenbehartiger. Van Katwijk laat een mail zien, ‘die rechtstreeks uit AI komt rollen’. “Dit is een mail van een belangenbehartiger, dertien bladzijden met zogenaamd volmaakt taalgebruik. Er staan moeilijke woorden in als dossiervigilantie, maar ook onjuiste conclusies. Inclusief jurisprudentie die helemaal niet bestaat. Ik verzin het niet, dit krijgen wij echt binnen. En als we niet snel genoeg reageren, krijgen we er nog een reactie overheen van zeventien bladzijden. Kortom, we hebben ook last van AI, maar als we het zelf niet gebruiken, kost het ons meer tijd.”
"Vooral bij een nieuw dossier kan AI enorm behulpzaam zijn. Je wilt liefst zo snel mogelijk alle relevante gegevens op een rijtje hebben”
De praktijk
Hij zet in het kort op een rijtje wat AI wel goed kan. “Want”, zo benadrukt hij, “vooral bij een nieuw dossier kan AI enorm behulpzaam zijn. Je wilt liefst zo snel mogelijk alle relevante gegevens op een rijtje hebben. Als je bijvoorbeeld een politierapport hebt, een Procesverbaal, een expertiserapport, medische informatie, getuigenverklaringen, eventueel ook beeldmateriaal en rapportages, dan kan AI in een paar minuten tijd een overzicht voor je maken waarmee jij vervolgens weer verder kunt.”
De toekomst
Het staat voor hem dan ook als een paal boven water. De aansprakelijkheid wordt nog steeds door een rechter bepaald, maar AI kan wel veel kostbare tijd besparen. “Gebruik AI alleen wel op de juiste manier”, besluit hij. “Er wordt nu wel eens geprocedeerd door mensen die de inhoud door AI laten bepalen en dat niet controleren. Voor je het weet, staan zij jurisprudentie te verdedigen die niet bestaat. Dat is dom en zeker niet nodig.”
Zorg dat je zelf blijft nadenken waarvoor je AI wel en waarvoor niet kunt gebruiken, is zijn belangrijkste advies. Maar, hij voorspelt wel aan het slot van zijn betoog dat “de kantoren die in de komende jaren het meest succesvol zijn, niet de kantoren met de meeste advocaten zijn, maar degenen die hun juridische expertise het beste combineren met de kennis- en dossieranalyse van AI.”
(Beeld: Ivar Pel)