Volgens food tech-ondernemer Bink telt Nederland nu zo’n 300.000 verkoopautomaten met veelal ongezond eten en drinken. Niet alleen te vinden op stations, maar ook op scholen en zelfs in ziekenhuizen. “Toen ik nog in Amsterdam werkte, liep ik dagelijks van het station naar kantoor, en terug. Bijna élke dag ging ik voor de bijl, en kocht ik iets ongezonds. Als je op pad bent, ontkom je er gewoon niet aan”, vertelt Bink. In die tijd had hij een carrière bij Unilever achter de rug en zette als ondernemer in de voedingsindustrie meerdere bedrijven op zoals onder andere de online supermarkt Crisp.
En aan al die ongezonde producten die we onderweg tegenkomen, wilde hij óók iets doen. In 2020 was het zover. Samen met zijn compagnon Richard Vollebregt startte hij Healthy Fridge. Een datagedreven verkoopautomaat waarmee verse salades en smoothies nét zo makkelijk bereikbaar zijn als chocoladerepen en blikjes frisdrank.
On the job-eten
“In bijvoorbeeld Azië en Amerika lopen ze een paar jaar op ons voor als het gaat om fresh vending, de verkoop van gezonde producten via automaten. Maar ook in Nederland komt nu een aantal trends samen”, ziet Bink. “Door nieuwe technologie groeit de onbemande retail hard. Daardoor kunnen consumenten 24/7 zelfstandig producten kopen via, slimme koelkasten, apps of zelfscankassa’s. Verder verandert ons dagelijks leven waardoor we, anders dan vroeger, op meerdere momenten iets willen eten. Bijvoorbeeld een snelle hap op de werkplek en onderweg. En steeds meer mensen willen gezonder eten.” Volgens Bink komen die drie trends samen in ‘on the job-eten’. Er zijn nu veel te veel ongezonde opties, dus is het hoog tijd voor het gezonde aanbod.
1.500 fridges
De eerste Healthy Fridge werd in 2020 geplaatst op het Stadhuis in Utrecht. En met succes. “Binnen no-time stond er een rij”, vertelt hij. Vandaag de dag zijn er in Nederland 110 exemplaren te vinden met gezonde én verse producten. Van yoghurt en fruit tot voedzame wraps. Bink: “De slimme koelkasten staan op drukke plekken zoals op scholen en bij ziekenhuizen en bedrijven. We zijn regelmatig uitverkocht geweest, en we groeien dit jaar zelfs met 60%. Het businessmodel en de techniek werkt. De funding loopt ook. En nu willen we de groei versnellen naar 1.500 gezonde verkoopautomaten in 2029. Wat zou het mooi zijn om uiteindelijk naast elke ongezonde automaat tenminste een gezond aanbod neer te zetten!”
Investeerders vinden
Uit eigen ervaring weet Bink dat het vinden van financiering goed te doen is in de opstartfase. “Met een goed idee en een goed team is een miljoen euro wel te regelen. Maar,” vervolgt hij, “wij gaan nu een spannendere fase in waarin we sneller willen groeien. En daar is veel meer geld voor nodig. Niet alleen voor de koelkasten en de verse producten, maar denk ook aan de opschaling van personeel, technologie en logistiek.” Volgens de ondernemer kom je voor financiering dan uit bij de grotere investeerders. Maar die vinden een investering vaak spannend, omdat het een uniek bedrijfsmodel is en omdat er nog niet zoveel vergelijkbare initiatieven zijn in de Nederlandse markt.
Bink: “Onze uitdaging is om potentiële investeerders te laten zien dat ons bedrijfsmodel werkt. Dat het aanbieden van gezonde producten echt bijdraagt aan de vitaliteit en productiviteit van medewerkers. En uiteindelijk ook leidt tot een financieel aantrekkelijk rendement op de investering. Maar ondanks dat de tot nu toe geplaatste koelkasten heel goed draaien en daardoor lang blijven staan, merken we dat we investeerders mee moeten nemen in ons vernieuwende food tech set-up.”
Investeringsfonds
Voor institutionele beleggers zoals verzekeraars is en blijft het lastig om te investeren in individuele bedrijven zoals Healthy Fridge. “Zelfs nu we willen opschalen, gaat het alsnog om te kleine bedragen”, ervaart Bink. Een investeringsfonds, die verzekeraars in het position paper voorstellen aan de overheid, zou volgens hem dan ook fantastisch zijn. “Een fonds zou het voor verzekeraars, die ook nog eens een groot maatschappelijk belang hebben, makkelijker maken om bij te dragen aan een vitaal Nederland.”
Bink tot slot: “Ik hoor overigens nog vaak dat investeren in gezonde voeding niet werkt, maar dat is gewoon niet waar. Er zijn diverse aansprekende voorbeelden die laten zien dat er volop tractie is. Denk aan Farmer’s Fridge en Sweetgreen uit de VS. En dichterbij zijn dat Foodmaker uit België en Boerschappen van eigen bodem.”
Oproep tot publiek-private samenwerking
De Nederlandse voedselomgeving is ongezond en vormt daarom een groeiende bedreiging voor de volksgezondheid én de economie. Overgewicht, chronische ziekten, stijgende zorgkosten en verlies aan arbeidsproductiviteit vragen om stevig overheidsbeleid, met meetbare doelen in het Nationaal Preventieakkoord. Verzekeraars dragen via dialoog, beleggingen en uitsluitingen bij aan gezondere keuzes in de voedingssector, maar kunnen deze omslag niet alleen realiseren. Daarom roepen zij de overheid op tot publiek-private samenwerking langs drie lijnen: 1) ontwikkel een nationale investeringsagenda voor preventie, 2) breid het financieringsinstrumentarium uit en 3) verken hoe gezondheid als criterium kan worden meegewogen bij aanbestedingen en subsidies.