Die koers sluit aan bij de eerdere oproep van het Verbond: verzekeren is een belangrijk vangnet, maar kan investeringen in preventie van schade en klimaatadaptatie niet vervangen. Hoogwaterbescherming en waar en hoe we bouwen, bepaalt mede of klimaatrisico’s ook op langere termijn verzekerbaar en betaalbaar blijven.
Nederland: veel verzekerd, maar niet alles
In Nederland zijn de meeste klimaatrisico’s goed verzekerbaar. Schade door storm, hagel, natuurbrand en directe neerslag valt doorgaans onder woonverzekeringen. De sector zet waar mogelijk een stap naar voren: zo hebben veel verzekeraars dekking opgenomen voor het overlopen van beken, kleine rivieren en kanalen en voor het falen of overlopen van regionale waterkeringen. Sinds de overstromingen in Limburg in juli 2021 is deze dekking verder uitgebreid. De precieze dekking kan per polis en verzekeraar verschillen.
Voor overstromingen vanuit zee of grote rivieren na het falen of overlopen van primaire waterkeringen is een andere oplossing nodig. De mogelijke schade is te groot en treft te veel mensen tegelijk om uitsluitend door verzekeraars te worden gedragen. Daarvoor is een duidelijk vangnet nodig, via één loket. Bij deze oplossing is de eigen verzekeraar het eerste aanspreekpunt voor de consument. Daarom blijft publiek-private samenwerking nodig, bijvoorbeeld om schadeafhandeling bij grote overstromingen vooraf beter te organiseren. De gesprekken met de overheid hierover zijn sinds juli 2021 geïntensiveerd, maar een oplossing is er tot op heden nog niet.
Van reageren op schade naar vooruitkijken en voorkomen
Het kader gaat nadrukkelijk verder dan alleen het vergroten van verzekeringsdekking. De Europese Commissie wil dat Europese landen bij hun beleid uitgaan van dezelfde verwachtingen over de toekomstige opwarming en de gevolgen daarvan. Ook komen er regelmatigere klimaatrisicobeoordelingen, duidelijke publieke verantwoordelijken en nationale plannen voor klimaatweerbaarheid. Klimaatrisico’s moeten eerder meewegen in onder meer begrotingen, ruimtelijke planning, investeringen en effectbeoordelingen. Dat is een belangrijke stap van reageren op schade naar het vooraf beheersen van risico’s.
Algemeen directeur Richard Weurding benadrukt daarbij: “We kunnen klimaatrisico’s niet simpelweg wegverzekeren. Uiteindelijk worden schade-uitkeringen uit premies betaald. Als risico’s blijven toenemen zonder dat we anders bouwen, gebieden anders inrichten en investeren in waterveiligheid, komen beschikbaarheid en betaalbaarheid van verzekeringen onder druk.” De Climate Insurance Alliance moet uiterlijk eind 2027 met concrete maatregelen komen om verzekeringsdeelname te vergroten, preventie via verzekeringsoplossingen te stimuleren en voldoende verzekeringscapaciteit te ondersteunen. Daarbij worden ook publiek-private oplossingen verkend.
Europese koers, Nederlandse invulling
Het is belangrijk dat die Europese samenwerking aansluit bij nationale en regionale omstandigheden: klimaatrisico’s, waterveiligheid en verzekeringsstelsels verschillen binnen Europa. "Voor Nederland betekent dit onder meer: water en bodem als uitgangspunt bij ruimtelijke keuzes, blijven investeren in waterveiligheid en klimaatbestendig bouwen wettelijk verankeren", aldus Weurding. Het Verbond pleit er concreet voor nieuwbouw bestand te maken tegen een bui van 70 millimeter in één uur. De nadruk van het Europese kader op ruimtelijke planning, klimaatbestendige investeringen en preventie ondersteunt die inzet: “Een verzekering is een belangrijk vangnet, maar geen vervanging voor een veilige woonomgeving. Daarom moeten we niet alleen bespreken wie de rekening na een ramp betaalt, maar vooral hoe we die schade vóór kunnen zijn.”
Lees ook de eerdere oproep en het position paper van het Verbond op verzekeraars.nl.
In één oogopslag: wat is verzekerd?
De infographics van het Verbond laten per klimaatrisico zien welke schade doorgaans verzekerd is, welke schade optioneel kan worden verzekerd en welke schade niet verzekerbaar is. Ze behandelen onder meer overstroming, regen, hagel, wind, bliksem, droogte, sneeuw, vorst en ijzel. De precieze dekking en het eigen risico verschillen per verzekering; controleer daarom altijd de polisvoorwaarden.
Bekijk de infographics over de verzekerbaarheid van klimaatrisico’s op verzekeraars.nl.