Europa is voor belangrijke grondstoffen, producten en digitale diensten sterk afhankelijk van de Verenigde Staten en China. Die landen gebruiken hun economische macht steeds vaker om politieke druk uit te oefenen, stelt de WRR. Denk aan exportbeperkingen voor grondstoffen, chips of technologie. Tegelijkertijd hebben Europese bedrijven te maken met concurrenten die veel staatssteun ontvangen. De WRR spreekt daarom van ‘scheefgetrokken wereldhandel’: bedrijven concurreren niet altijd onder dezelfde voorwaarden. De raad pleit voor een steviger Europees handelsbeleid én meer investeringen in Europese technologie en industrie.
Beleggingen kunnen tegelijk geraakt worden
Geopolitieke spanningen kunnen de waarde van de beleggingen van verzekeraars raken. Denk aan dalende aandelenkoersen, veranderende rentes en schommelende valuta. Spreiding over sectoren en landen biedt niet altijd voldoende bescherming. Bedrijven in verschillende landen en sectoren kunnen namelijk afhankelijk zijn van dezelfde Chinese grondstoffen, Aziatische chipproducenten of Amerikaanse technologie. Als zo’n leverancier uitvalt, kunnen meerdere beleggingen tegelijk in waarde dalen. De Europese toezichthouder EIOPA waarschuwde verzekeraars eerder om de financiële gevolgen van handelsconflicten en geopolitieke spanningen daarom goed in de gaten te houden.
Eén gebeurtenis kan veel claims veroorzaken
Een exportverbod, cyberaanval of uitgevallen leverancier kan veel verzekerden tegelijkertijd treffen. Een bedrijf dat geen onderdelen meer ontvangt, kan daardoor bijvoorbeeld gedwongen worden de productie stil te leggen. Afnemers en andere bedrijven in dezelfde keten leiden daardoor ook schade. Zo leidt één gebeurtenis tot claims op verschillende verzekeringen, waaronder bedrijfs-, transport-, krediet- en cyberverzekeringen. Voor verzekeraars is het daarom belangrijk om te weten welke klanten van dezelfde leveranciers, digitale platforms en handelsroutes afhankelijk zijn. Ook moet duidelijk zijn welke schade wel en niet onder de polis valt.
Afhankelijkheid van Amerikaanse cloudbedrijven
De WRR wijst daarnaast op de grote Europese afhankelijkheid van Amerikaanse cloud- en technologiebedrijven. Dat raakt verzekeraars rechtstreeks, omdat verzekeraars voor bijvoorbeeld hun polisadministratie, schadebehandeling, klantcontact en fraudedetectie gebruikmaken van externe IT-diensten. Als een leverancier uitvalt of door politieke maatregelen geen diensten meer kan leveren, kunnen belangrijke bedrijfsprocessen stilvallen. Uitwijken is niet eenvoudig. Gelijkwaardige Europese alternatieven zijn vaak niet beschikbaar of hebben nog onvoldoende capaciteit. Overstappen naar een andere Amerikaanse cloudleverancier lost de geopolitieke afhankelijkheid bovendien niet op. Bovendien constateerde DNB in Toezicht in beeld 2025-2026 dat verzekeraars niet altijd voldoende zicht en controle hebben op hun belangrijke IT-leveranciers en de bedrijven die daar weer achter zitten. De toezichthouder onderzoekt in 2026 specifiek de geopolitieke risico’s van uitbestede ICT-diensten.
Nieuwe beleggingen en verzekeringsvragen
Het industriebeleid waarvoor de WRR pleit, biedt ook kansen. Investeringen in Europese energie-infrastructuur, cloudvoorzieningen, chipproductie en recycling hebben kapitaal en verzekeringsdekking nodig. Verzekeraars kunnen daarbij optreden als belegger en risicodrager.