Vier jaar geleden is Floor van Workum verliefd geworden op de ANWB. In een openhartig gesprek vertelt ze over haar passie voor duurzaamheid, haar ‘ongewone’ route naar de financiële sector en de strijd voor gelijke kansen die ze al van huis uit meekreeg. “Dat rechtvaardigheidsgevoel zit diep.”
Het gesprek vindt plaats op het hoofdkantoor van de ANWB in Den Haag. Van Workum komt net aanlopen. “Ik heb wel een vergaderzaal geboekt, maar dat is zo somber, vind je niet? Zullen we hier in de koffiecorner neerploffen?” De toon is gezet. Floor van Workum zit het liefst tussen de mensen.
Dit najaar stond ze in de top 50 Women in Sustainable Finance. Natuurlijk is dat leuk, reageert ze enthousiast. “Iedereen vindt het leuk om aandacht te krijgen, maar het gaat niet om mij. Ik hoef er niet per se zelf in te staan, heb niet zo’n groot ego. Ik vind het veel belangrijker dat het onderwerp duurzaamheid hoger op de agenda komt. Met die top 50 kunnen we laten zien wat mensen doen. Dat helpt. Dus daar doe ik graag aan mee.”
Floor van Workum (1984) is sinds juni 2022 CEO van Unigarant en directielid bij de ANWB. Daarvoor werkte ze zo’n dertien jaar in diverse management- en directiefuncties bij de Rabobank. Ze studeerde Kunstgeschiedenis.
Van Workum heeft met haar vriend een samengesteld gezin. Samen hebben ze vijf kinderen.
Waar die liefde voor duurzaamheid vandaan komt? Ze haalt haar schouders op. “Weet ik niet. Is er altijd geweest, hoewel mijn ouders niet super duurzaam waren. Na mijn studie heb ik een reis naar Afrika gemaakt en die heeft me wel aan het denken gezet. De mensen daar hebben niks en toch zijn ze gelukkig. Wij hebben alles en zijn verantwoordelijk voor de CO2-uitstoot. We gaan het liefst vier keer per jaar op vakantie.”
Vlak na die reis naar Afrika is Van Workum terechtgekomen in de bankenwereld. Als trainee bij de Rabobank. Ook dat heeft haar getriggerd om duurzaam te leven. “Ik vond het lastig om me een voorstelling te maken bij al die miljarden die wij bij de bank moesten beheren. Vroeg me vaak af of we wel het goede deden of simpelweg nog rijker moesten worden.” Ze zucht. “Ik wil mezelf niet zien als een wereldverbeteraar, maar ik wil wel graag zinnig werk doen. Uiteindelijk wil ik zowel privé als in mijn werk de wereld een klein beetje beter maken. Ik zou niet graag later aan mijn kinderen willen uitleggen waarom ik niks heb gedaan, terwijl de hele wereld in de fik stond.”
Na dertien jaar Rabobank, waarin ze verschillende management- en directiefuncties vervult, wordt Van Workum gevraagd om over te stappen naar de ANWB en Unigarant, het verzekeringsbedrijf van de ANWB. Meteen tijdens het eerste gesprek wordt ze verliefd op de ANWB. “Een vereniging is gemoedelijker dan een bedrijf, maar ik ben vooral verliefd geworden op de mensen. Er zit ontzettend veel ondernemerschap in de ANWB, terwijl het hier niet primair om geld verdienen gaat. En omdat we een middelgrote verzekeraar zijn, zijn we wendbaarder dan de hele grote en kunnen we snel schakelen.”
Zelf vindt ze dat ze als vrouw in een gespreid bedje terecht is gekomen. “Dat komt ook door Marga de Jager, die CEO van de ANWB is. Vrouwelijk leiderschap voegt echt iets toe. Leiderschap met liefde brengt balans. Denk aan meer empathie op de werkvloer, meer aandacht voor de lange termijn, collega’s helpen groeien en soms - met diezelfde liefde - iemand een schop onder de kont geven. Daarom probeer ik geregeld vrouwelijke collega’s te helpen, bijvoorbeeld door ze actief op een vacature te wijzen. Weet je wat ik heel bijzonder vind: als een man twintig procent van de kwaliteiten heeft voor een functie, dan solliciteert hij bij wijze van spreken al, terwijl een vrouw bij tachtig procent twijfelt, omdat ze die twintig procent mist.”
Naast haar baan als CEO van Unigarant en directielid bij de ANWB is ze al jaren lid van de SER Topvrouwen. Goed voor de zichtbaarheid, maar ook noodzakelijk. “Vrouwen zijn minder goed in netwerken dan mannen. Ik weet uit eigen ervaring dat we daarin nog een weg te gaan hebben. En niet alleen aan de top. Toen ik zwanger was, werd ik gebeld door mannelijke collega’s die me vroegen wanneer ik mijn baan ging opzeggen. Dan konden zij solliciteren op mijn functie. Of, ook echt gebeurd, toen ik was uitgenodigd voor een bijeenkomst, kreeg ik een jas in mijn schoot geworpen. Omdat ik een stuk jonger en vrouw was, dachten ze waarschijnlijk dat ik de secretaresse was.”
Het raakt haar nog steeds zichtbaar als er anders naar vrouwen wordt gekeken. Ze is er van jongs af aan mee opgegroeid: gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Dat rechtvaardigheidsgevoel zit diep. “Mijn oma had vier broers. Ze kwam uit een welgesteld gezin en haar broers mochten studeren. Allemaal. Zij moest naar de Huishoudschool, want ze was een meisje. Mijn oma heeft altijd gezegd: als ik dochters krijg, krijgen zij dezelfde kansen als mijn zonen. Mijn moeder was haar oudste dochter. Ze ging naar het VWO en daarna studeren. Ze is arts geworden.”
Van Workum is zelf ook de oudste thuis. De oudste van vier. Ze heeft drie broers. Haar moeder was arts en haar vader journalist. “Wij mochten doen wat we wilden en worden wat we zelf kozen. Ik heb zo nadrukkelijk meegekregen dat vrouwen gelijk zijn aan mannen, maar zie helaas vaak dat de wereld nog niet zo ver is. Mannen en vrouwen worden niet hetzelfde behandeld.”
Ze zwijgt even. “Ik heb een zoon en een dochter. En natuurlijk doe ik er alles aan om ervoor te zorgen dat zij dezelfde kansen krijgen en op dezelfde manier worden behandeld. Maar als je mij nu vraagt of ik ze precies hetzelfde opvoed, moet ik heel hard nadenken. Ik probeer het wel, maar het is moeilijk. Neem alleen die kleur roze. Mijn dochter is er gek op, terwijl we speelgoed en kleding van alle kleuren hebben aangeboden. Mijn zoon heb ik nog nooit iets met die kleur zien kiezen, hoe klein ook.”
Van Workum werkt fulltime en moet haar tijd goed verdelen. Zo pendelt ze geregeld heen en weer tussen Hoogeveen (Unigarant) en Den Haag (ANWB). Van oudsher heeft de ANWB namelijk twee verzekeraars en dat betekent dat Van Workum eigenlijk alles dubbel doet. “Ik ben voor beide verantwoordelijk, stuur beide aan en zit dus in twee directieteams. En ik voer ook twee keer de gesprekken met DNB.”
Ze denkt dat dat simpeler (en beter) kan. “Het was niet de opdracht die ik meekreeg toen ik hier binnenkwam, maar ik denk inderdaad dat het slimmer kan. Liefst wil ik de werelden van Unigarant en de ANWB dichter bij elkaar brengen. Hoe weet ik nog niet precies, maar de ANWB heeft 5,3 miljoen leden en Unigarant heeft twee miljoen Nederlanders verzekerd. Wat hebben die leden van ons nodig? Welke meerwaarde leveren wij? Kunnen wij meer voor ze doen? En gaan we dan focussen op de auto- of de woonverzekering? Daar moeten we natuurlijk wel over nadenken, want we kunnen niet zomaar met drie miljoen klanten in één jaar tijd groeien.”
Een visie uitstippelen, een stip op de horizon. Van Workum vindt het heerlijk. Zelf denkt ze dat het met haar studie kunstgeschiedenis te maken heeft en noemt zichzelf ‘een vreemde eend in de bijt’ in de financiële sector. “Ik heb geen standaard boekjes over economie gelezen, maar geleerd om anders te kijken naar dingen. Een kunsthistoricus loopt om een kunstwerk heen en bekijkt het vanuit allerlei perspectieven. Wat staat hier? Waar is het van gemaakt? Wie heeft het gemaakt? Wat beeldt het uit? Ik denk dat mijn studie ervoor heeft gezorgd dat ik anders naar een situatie, naar een organisatie en dus ook naar het grotere geheel kan kijken.”
Van Workum komt uit de bankenwereld en kan dus een goede vergelijking maken tussen banken en verzekeraars. In de praktijk ziet ze vooral veel overeenkomsten, maar er is wel één thema waarvan ze vindt dat de financiële sector meer en beter kan samenwerken. “Hoe raad je het zo?”, zegt ze lachend als het woord duurzaamheid valt. “Ik denk dat banken en verzekeraars elkaar op grote thema’s meer moeten kunnen vinden. Samen werken voor een groter doel. Bijvoorbeeld door het inzetten van de geldstromen voor meer duurzame doeleinden. Hoe gaan wij er samen voor zorgen dat ons land duurzamer wordt? Of dat duurzaamheid Europees hoger op de agenda komt en blijft?”
Binnen de ANWB is ze ook verantwoordelijk voor duurzaamheid. “Dat is een groot plan. We hebben tachtig winkels, een eigen energiebedrijf, hulpverlening met daarin de wegenwacht. Maar ook een bergings- en helikopterbedrijf. Voor elke business hebben we een apart plan gemaakt en eerlijk gezegd is het laaghangende fruit inmiddels wel geplukt. De wegenwacht-wagens zijn of worden elektrisch aangedreven. We tanken duurzamere brandstof in plaats van de normale diesel. In onze winkels zamelen we kleding en koffers in om te recyclen. Over een jaar verhuizen we naar een duurzaam pand. We beleggen duurzaam. En toch willen we meer doen om CO2 te besparen. Wij willen verder gaan dan de wet ons dwingt. We zijn al in de weer met duurzaam schadeherstel en hebben pas nog trainingen georganiseerd voor onze medewerkers om te kijken of ze zich voldoende bewust zijn van het feit dat je niet per se hoeft te vervangen.”
Daarnaast is ze onlangs, met de directie van Unigarant, bij een autoschadebedrijf in Gorinchem geweest om zich meer te verdiepen in duurzaam schadeherstel. “Dat bedrijf haalt de auto’s letterlijk uit elkaar en heeft een heel groot magazijn met allerlei onderdelen. Die worden via een online database in Europa verkocht. Nederland loopt daarin voorop, maar ik vond het ronduit gênant om daar te horen dat een nieuwe auto die van de trailer komt en tegen een paaltje aanrijdt, meteen uit elkaar wordt gehaald, omdat die schade heeft. Het blijkt voor een autofabrikant duurder om die auto te herstellen dan ’m uit elkaar te halen en de onderdelen te verkopen. Dat vind ik echt heel gek. Op wat voor waarden sturen wij? Gaat het nou echt alleen maar om geld?”
Als het aan Van Workum ligt, gaan we in de toekomst minder economisch, dus in geld, denken. “Je kunt ook kijken naar de waarde die iets voor de natuur oplevert. Of welke waarde het voor de mens of de maatschappij oplevert. Dat zijn we nog niet zo gewend, maar wij kijken bij investeringsvoorstellen ook al naar de duurzaamheid. We kijken niet alleen naar de risico’s, wat het kost en wat het oplevert, maar ook of het anders kan. Zo kiezen wij bij de ANWB ervoor om bepaalde bedrijfsonderdelen een marktconform rendement te laten maken. Dat rendement investeren we vervolgens in innovatie of nieuwe businesslines waarin in we geloven. De winst van verzekeren investeren we bijvoorbeeld in de groei van ons energiebedrijf. Ik denk dat we meer moeten durven om anders te investeren en dan zullen we soms met minder (financieel) rendement genoegen moeten nemen.”
Ze komt er een aantal keer op terug in het gesprek. Als we écht iets willen doen, moeten we die rendementsdiscussie meenemen. “Want dat is en blijft de hamvraag: hoeveel rendement ben je bereid om op te geven? En ja, dat is het geluk van een vereniging als de ANWB. Wij hoeven geen rekening te houden met aandeelhouders. Maar natuurlijk kunnen wij ook niet van de ene op de andere dag de helft van ons rendement inleveren, bijvoorbeeld omdat we volledig duurzaam schadeherstel in één keer willen invoeren. Maar we kunnen wel elke dag kleine stapjes zetten, zodat we uiteindelijk die stip op de horizon als einddoel kunnen bereiken.”
(Tekst: Miranda de Groene - Beeld: Ivar Pel)
Van Workum benadrukt geregeld dat duurzaamheid haar aan het hart gaat. Ze vindt dat we meer kunnen (en moeten) doen om een betere footprint voor onze (klein)kinderen achter te laten. “Wist jij dat één vraag stellen aan ChatGPT gelijk staat aan een halve liter water?”
We laten ons allemaal, in haar ogen, te snel verleiden om mee te gaan in een hype. “Verzekeraars zijn bang om achter te lopen en denken bovendien door AI te kunnen bezuinigen op personeelskosten. Maar daar zijn nog maar heel weinig bewijzen voor. We zien wel banen verdwijnen, maar we zien aan de andere kant ook weer nieuwe ontstaan. Bijvoorbeeld om te controleren of AI het wel goed doet.”
Volgens Van Workum kan de sector meer samenwerken om kosten én uitstoot te besparen. “Iedere verzekeraar is met pilots aan de gang gegaan. Wat werkt wel en wat niet. Uiteindelijk zal tachtig of misschien wel negentig procent niet succesvol zijn. Duur leergeld dus. En ik snap het. Het is complex, want levert AI nou wel of geen concurrentievoordeel op, maar we kunnen toch op zijn minst onderzoeken wat we wel/niet samen kunnen doen? Dan weten we in ieder geval één ding zeker: dat is een stuk duurzamer dan steeds opnieuw het wiel uit te vinden.”