Hoe voorkom je een stalbrand (3)?

Luc Wittenbols is agrarisch risicodeskundige bij Nationale-Nederlanden. Hij komt bij de ondernemer thuis. Niet na een schade, maar al in de fase van acceptatie en dus ook de fase van preventie. "Wij zijn altijd bezig met wat we zien in de praktijk en wat eventueel beter kan. We geven de ondernemer tips, maar leggen ook wel eens onze eisen op om een risico verzekerbaar te houden of te krijgen." 

Bewustwording

In zijn bijdrage aan het webinar Stalbranden voorkomen: risico's herkennen en beperken benadrukt Wittenbols dat bewustwording voor hem het allerbelangrijkste aspect is. "Een ondernemer is bezig met zijn bedrijf. Hij zorgt voor zijn dieren en probeert een boterham te verdienen. Daardoor sluipen er soms gewoonten in, die eigenlijk niet goed zijn, maar de tijd ontbreekt om er iets aan te doen." 

Bouwmaterialen 

Tijdens het webinar laat Wittenbols de nodige goede en slechte voorbeelden zien. Hij begint gewoon bij het begin. "Als ik een terrein op kom, kijk ik als eerste naar de bouwmaterialen. Is het gebouw van steen? Van hout? Zit er brandbaar isolatiemateriaal in? Dat maakt nogal verschil voor het (brand)risico."
Als het gebouw in kaart is gebracht, is de verwarming aan de beurt. "Hoe wordt er verwarmd. Met een cv, heaters of - zoals bij kalfjes- en varkenshouderijen vaak gebeurt - met biggenlampen?"    

Biggenlamp aan een draadje 

Hij laat een foto zien van een biggenlamp die aan een draadje hangt in plaats van aan een ketting. "Voor een agrariër is dat 'iets dat werkt', maar wij zeggen dan: haal dat draadje weg en ruil het om voor een ketting. Als dat draadje breekt, ligt die lamp in het stro en heb je gegarandeerd een brand te pakken."
Hetzelfde geldt voor de dieselheaters die afdelingen in vleesvarkensstallen verwarmen, vlak voordat er biggen komen. "Die heaters kunnen en mogen gewoon in de stal worden gebruikt, maar zorg er dan wel voor dat ze eerst zijn nagekeken en schoongemaakt. Het zijn de kleine dingen die het doen", aldus Wittenbols. 

Luc Wittenbols (Nationale-Nederlanden): "Het zijn de kleine dingen die het doen"

Orde & netheid 

Ander belangrijk onderdeel waarop Wittenbols en zijn collega's letten, is de orde en netheid op een agrarisch bedrijf. "Een schone omgeving werkt niet alleen prettig, het zorgt ook voor minder ongedierte en is dus veiliger. Want als er geen muizen en ander ongedierte je stal in komen, kunnen ze ook geen kabels doorknagen."
Die orde en netheid is echter niet alleen voor buiten van belang, zeker ook voor binnen. Wittenbols laat namelijk een plaatje zien van een ruimte die een kraamafdeling van een varkensstal blijkt te zijn. "Hier hebben we te maken met een combinatie van factoren", vertelt hij. "Brandbare isolatiematerialen, verlichting, biggenlampen, ventilatoren en vooral veel, heel veel spinrag. Levensgevaarlijk. Periodiek onderhoud is essentieel. Anders willen en kunnen wij zo'n stal echt niet verzekeren. Een ondernemer is zich dat ook meestal wel bewust, maar in de drukte van alledag komt het er niet van om die spinrag weg te (laten) halen. Vaak wordt alleen de vloer schoongemaakt." 

In en om het gebouw 

Tijdens een inspectie kijkt Wittenbols letterlijk verder dan zijn neus lang is. Zo kijkt hij niet alleen in, maar ook om het gebouw. "Regelmatig kom ik stapels kisten en/of pallets tegen die vlak naast het gebouw liggen. Of, nog erger, tussen twee gebouwen in. Als er iets gebeurt in het ene gebouw en er ligt een stapel hout, dan slaat de brand zo over naar het volgende gebouw. Zorg er daarom voor dat pallets en kisten nooit tegen een gevel aan staan, maar op minstens tien meter afstand liggen. Dat geldt overigens ook voor de energieopslagsystemen. Die EOS zitten vaak in kasten en kunnen goed tegen regen en andere weersomstandigheden. Tien meter is ook voor dat soort kasten wat Nationale-Nederlanden betreft een veilige afstand." 

"Een ondernemer moet altijd zijn oren, ogen én neus gebruiken"

Elektrische installatie 

En dan, last but not least, de elektrische installatie. Een van de belangrijkste oorzaken van stalbranden. Wittenbols: "Daar kan ik kort over zijn. Er moet een Scope10-keuring zijn die elke drie of vijf jaar moet worden herhaald. Dat is best een lange periode en daarom geven wij altijd de tip dat een ondernemer zijn oren, ogen én neus moet gebruiken. Als een stekker is aangetast, bijvoorbeeld door de ammoniak, dan kan dat een bepaalde geur met zich meebrengen. Vervangen is dan het devies. Dat geldt ook als een stopcontact knispert, knettert of warm wordt. En voor lampen die flikkeren. Het zijn allemaal potentiële brandhaarden en we kunnen niet vaak genoeg benadrukken dat actie dan vereist is. Wij zijn namelijk, net als de ondernemer, vooral geïnteresseerd in één ding: continuering van het bedrijf!"