Bart Stengs is sectormanager bij Achmea, een grote verzekeraar in de glastuinbouw die in binnen- en buitenland actief is. Hij is dagelijks in de weer met de transitie in de glastuinbouw. “Wij doen veel onderzoek en zijn fan van normeringen en standaarden, omdat dat een manier is om bedrijfsprocessen betrouwbaar te maken.”
Stengs had zijn bijdrage aan het webinar Duurzame glastuinbouw en de rol van de verzekeringssector niet voor niets de titel ‘van risico naar weerbaarheid’ meegegeven. “Niemand zit te wachten op een calamiteit. Dat is een van mijn rollen binnen Achmea, het helpen voorkomen van bedrijfsverstoringen en het bevorderen van continuïteit.”
Webinar over de glastuinbouw
De Nederlandse glastuinbouw verandert razendsnel. Onder meer door verduurzaming, klimaatrisico’s en nieuwe wetgeving. Verzekeraars spelen in al die veranderingen een belangrijke rol. Hoe kunnen ze de ondernemer steunen bij het benutten van kansen en het beheersen van risico’s?
Tijdens een webinar ging het Verbond van Verzekeraars nadrukkelijker in op de vraag wat de energietransitie betekent voor de glastuinbouw en de verzekeringssector. In een serie van drie artikelen zoomen we in op de presentaties van de wetenschap, de praktijk en de verzekeraar. In het eerste deel verscheen het verhaal van wetenschapper en programmamanager energietransitie Jouke Campen. In deel 2 ging Marijn van Doorn (Glastuinbouw Nederland) dieper in op de praktijk. En in dit derde en laatste deel vertelt Bart Stengs van Achmea hoe verzekeraars ondernemers kunnen ondersteunen bij de verduurzaming.
Veiligheid
Meteen aan het begin van zijn presentie laat Stengs een kwadrant zien dat hij vaak in zijn werk gebruikt. Links bovenin staan de woorden ‘Veilige kas', rechts ‘Veilig werken'. Onderin staan ‘Innovaties’ en ‘Gezondheid, geluk en generaties'. “Het begint allemaal met een veilige kas", vertelt hij. “Een kas die een storm, sneeuw en hagel kan doorstaan, maar ook bij hitte veilig is voor de werknemers. Onze mensen komen op de werkvloer en zien wat daar gebeurt. In de glastuinbouw werken veel internationale migranten. Dat betekent een andere taal en wij kijken heel nadrukkelijk naar de arbeidsomstandigheden, waaronder ook een veilige huisvesting valt. Zo hebben we een robuust stelsel aan keuringen en certificeringen ontwikkeld om de veiligheid en betrouwbaarheid van kas en installaties te waarborgen.”
Innovatie
Het onderste deel van het kwadrant gaat over innovatie. “Er komt veel op de tuinbouw af", benadrukt Stengs. “Denk aan een autonome en klimaatneutrale kas, maar ook aan automatisering/robotisering en hernieuwbare energie. Wij ondersteunen ondernemers bij die ontwikkelingen. We verzekeren zowel transities als innovaties en daarbij kijken we vooral naar de toekomst(bestendigheid). Hoe zorgen we ervoor dat we ook in de toekomst een glastuinbouw hebben die gezond en duurzaam kan produceren, in balans met mens, dier en milieu?”
Preventie
Een van de belangrijkste voorwaarden is betrouwbaarheid. Stengs: “Alleen als ondernemers kunnen vertrouwen op betrouwbare kassen, machines en installaties, kunnen zij verantwoord ondernemen, investeren en verzekeren. Wij onderhouden nauw contact met kwekers en kunnen risico’s vaak in een vroeg stadium beoordelen, bijvoorbeeld al bij de bouw van een nieuwe kas. Daarnaast zijn wij continu in gesprek met de kassenbouwsector.”
Bart Stengs (Achmea): "Het begint allemaal met een veilige kas. Een kas die een storm, sneeuw en hagel kan doorstaan, maar ook bij hitte veilig is voor werknemers"
Standaarden
Stengs legt uit dat er een mondiale en een Europese standaard is waarin heel duidelijk wordt beschreven waaraan een kas moet voldoen. “Maar wij kijken ook zelf kritisch naar ontwerp, constructie en gebruik. Is de kas sterk genoeg? Zijn de elektrische installaties veilig? Is de kas toekomstbestendig? Daarbij hebben we veel aandacht voor veiligheid, bedrijfscontinuïteit en de menselijke factor.
Volgens hem denken de Willie Wortels die graag innoveren vooral in oplossingen, maar niet aan wat er moet gebeuren als er iets misgaat. “Als de installatie uitvalt, kun je dan handmatig verder?”
Rol overheid
Innoveren is een must, vindt Stengs, maar dan moeten ondernemers wel perspectief en duidelijkheid hebben. “De verduurzaming en energietransitie vragen om een stabiel en bestendig beleid. Je kunt niet als overheid tegen een ondernemer zeggen: u bent verplicht om te elektrificeren en hem dan tien jaar laten wachten op een aansluiting. Veel ondernemers zijn van goede wil, maar dan moeten de voorwaarden rondom infrastructuur, netcapaciteit en regelgeving wel kloppen.”
Fieldlabs
Ook de rol van verzekeraars gaat wat hem betreft verder dan alleen het sec verzekeren van risico's. “Er zit een groot gapend gat tussen onderzoek en de uiteindelijke implementatie. Hoe kunnen we dat gat dichten? Hoe zorgen we ervoor dat innovaties betrouwbaar zijn voordat ze op grote schaal worden toegepast, bijvoorbeeld op het terrein van biologische gewasbescherming? Naast onderzoek zijn fieldlabs noodzakelijk. Met fieldlabs, ook wel praktijkomgevingen genoemd waar bedrijven en toeleveranciers samen werken aan innovatievraagstukken, kunnen we mislukkingen voorkomen.”
Onderzoek
Achmea ondersteunt veel van dat soort trajecten, omdat het leidt tot verantwoorde innovatie en een bundeling van kennis. Daarnaast werkt Achmea samen met het Innovatiefonds Hagelunie dat vernieuwende projecten in de plantaardige landbouw ondersteunt. “Via dat fonds wordt er veel onderzoek gedaan naar automatisering en robotisering, maar ook naar duurzaamheid en nieuwe teelten, zoals katoen en passievruchten. Verder sponsort het fonds twee bijzondere leerstoelen. Eentje gaat over biologische gewasbescherming en functionele biodiversiteit. In eerste instantie waren er vier bedrijven die zich met biodiversiteitsproeven bezighielden. Nu zijn het er, onder begeleiding van de Wageningen Universiteit, twintig. Dat is mooi, want de lat ligt hoog. De maatschappelijke opgaves en ambities van de glastuinbouw zijn groot. Door onderzoek leren we en met fieldlabs krijgen we meer vertrouwen in nieuwe technieken en methodieken", besluit Stengs.