Hoewel hij werd aangekondigd als spreker met een kritische boodschap, sprak Dekker gelijk bij aanvang zijn waardering uit voor aanwezige verzekeraars. “Het is duidelijk dat maatschappelijk verantwoord beleggen bij jullie goed op het netvlies staat.” En vervolgens grappend: “Ik sta hier niet voor een groep cowboys uit de fossiele industrie.” FNV ziet steeds vaker dat bedrijven duurzaamheid opnemen in hun beleid en beleggingsportefeuilles. Maar hij waarschuwt tegelijkertijd dat wetgeving en ambitie op papier niet automatisch leiden tot goede praktijk.
Duurzaam werkgeverschap als samenhangend geheel
Dekker stelt dat je duurzaam werkgeverschap moet zien als een matrix van interne en externe, sociale en ecologische verantwoordelijkheid. Dat sluit aan bij wat de FNV ook internationaal promoot: het is een ‘just transition’, oftewel een eerlijke overgang naar een duurzame economie waarin rechten beschermd blijven, vooral via sociale dialoog. Als voorbeeld noemt Dekker de verantwoordelijkheid van organisaties voor hun productieketen én toeleveranciers. “Als je zakendoet met partners of vermogen beheert, mag je niet wegkijken. Ook niet bij toeleveranciers, als je had kunnen weten dat dingen niet op orde zijn.”
Klimaatbeleid raakt banen en werkprocessen
Daarom is het volgens FNV zo belangrijk dat werknemers en hun vertegenwoordigers een centrale rol spelen in transformatieprocessen. “De sociale dialoog met werknemers essentieel is voor duurzame verandering,” zo benadrukt hij. “Je kan de milieucomponent van ESG niet los zien van werkgelegenheid. Want klimaatverandering heeft directe gevolgen voor banen, risico’s op de werkvloer en de druk op werknemers die ontstaan door de duurzaamheidstransitie. “Er zijn geen banen op een dode planeet,” aldus Dekker, die daarmee de leus aanhaalt van de vakbeweging. Daarom pleit FNV voor zogeheten ‘Just Transition Committees’: adviesorganen waarin werknemers via ondernemingsraden mee kunnen denken over wat een transitie naar een lagere CO₂-uitstoot betekent voor hun werk, carrières en arbeidsvoorwaarden.
Duurzame inzetbaarheid vraagt meer dan trainingen
“Dat betekent dat duurzame inzetbaarheid veel meer vraagt dan ‘incidentele’ cursussen. Het gaat om aanpassing van werk, werkdruk en organisatieontwerp. Nog te vaak wordt er gezegd: ‘jij hebt het zwaar, we geven je een cursus en dan wordt het beter. Dat is maar een klein stukje van de oplossing,” benadrukt Dekker. FNV draagt bij aan het ontwikkelen van tools, zoals binnen de samenwerking van Sociale Partners Samen voor Duurzame Inzetbaarheid (SPDI). Dit gaat bijvoorbeeld om een scan voor duurzame inzetbaarheid voor ondernemingsraden, om zo bedrijven uit te dagen verder te kijken dan individuele oplossingen.
Rol van werknemers
Centraal in het verhaal van Dekker staat zijn oproep om werknemers vooral zelf invloed te geven op de klimaat- en duurzaamheidsplannen van hun organisatie. “Uit eigen onderzoek blijkt dat een meerderheid van werkenden vindt dat zij zelf moeten kunnen meedenken over duurzaamheid in het bedrijf, maar dat werkgevers die ruimte soms nog te weinig geven.”
ESG staat voor Environmental, Social, and Governance (milieu, maatschappij en bestuur) en is een raamwerk waarmee organisaties hun duurzaamheid en maatschappelijke impact meten en sturen. Het helpt bedrijven en beleggers om verder te kijken dan alleen financiële resultaten en risico's, en integreert duurzaamheidsdoelen in de bedrijfsstrategie om zo waarde te creëren.
Grenzen en mogelijkheden
Ook staan organisaties er te weinig bij stil dat Nederlandse wetgeving rondom arbeidsrechten in sommige gevallen achterblijft bij internationale normen. “Hierdoor voldoen bedrijven op papier aan de wet, maar hebben ze de arbeidsrechten toch niet volledig op orde.” Hij noemde voorbeelden zoals het recht op vakbondstoegang tot de werkvloer en tot cao-onderhandelingen.
Samenwerking als sleutel
“FNV zoekt juist samenwerking met bedrijven bij het vormgeven van duurzaam werkgeverschap. Om zo de sociale dialoog te versterken die bijdraagt aan inclusieve, duurzame economieën. Wij brengen misstanden in kaart en helpen bedrijven daar iets aan te doen,” aldus Dekker die wees op concrete initiatieven, zoals de Sociale Agenda.
Vakbond als eigen voorbeeld
Tot slot erkende hij dat duurzaamheid niet alleen van werkgevers gevraagd mag worden, maar ook van vakbond FNV, die net zelf een medewerkersenquête heeft gehouden over duurzamer werken. “Als we echt willen dat bedrijven stappen zetten, moeten wij dat zelf ook doen.”
Samen bouwen aan duurzaam werkgeverschap
Duurzaam werkgeverschap is geen luxe, maar noodzaak. Daarom staan we dit jaar in een reeks artikelen stil bij hoe verzekeraars dit in de praktijk vormgeven. Met inspirerende voorbeelden en concrete inzichten over onder meer vitaliteit, inclusie, ontwikkeling en sociale impact. Lees ook: