Klimaat

Op deze pagina is ook content beschikbaar exclusief voor leden, Log in om toegang te krijgen tot deze content

Klimaatverandering zorgt voor andere risico’s. Extreem weer zorgt nu al voor steeds meer schade aan bijvoorbeeld huizen, bedrijfsgebouwen en voertuigen. Het Verbond onderzoekt hoe verzekeraars én de samenleving zo goed mogelijk kunnen inspelen op het veranderende klimaat.

 

Achtergrond

Het weer wordt extremer. Wereldwijd zien verzekeraars de gevolgen van klimaatverandering terug in hun cijfers. Zo ontvingen verzekeraars in ons land na de extreme hagelbuien op 23 juni 2016 in Zuidoost-Nederland ruim 100.000 schademeldingen. Dat is meer dan tien keer zoveel als op een gewone dag. De verzekerde schade bedroeg zeker 600 miljoen euro. Hierbij ging het onder andere om schade aan huizen, bedrijfspanden, auto’s en caravans. Onder andere agrarische bedrijven werden zwaar getroffen.

Zonder maatregelen neemt de schadelast naar verwachting flink toe. In 2014 stelde het KNMI vier klimaatscenario’s op. Het Verbond rekende deze door en constateerde dat alleen al de particuliere schade door extreme neerslag en hagel (nu nog 125 miljoen euro) de komende decennia kan verdubbelen als er geen maatregelen worden genomen. Dit kan problemen opleveren voor verzekeraars, die hun schadelast zien stijgen. Maar ook consumenten kunnen dit gaan merken. Het zou zomaar kunnen dat de premies in bepaalde gebieden hoger worden of zelfs dat bepaalde risico’s worden uitgesloten van verzekeringsdekking.

Een ander problemen is dat sommige risico’s nu vaak niet verzekerd zijn, terwijl de betrokkenen de mogelijke schade niet kunnen betalen. Zo is ons land vrijwel niet verzekerd tegen overstroming.

Initiatieven van het Verbond
Verzekeringen zijn een middel om schade te compenseren, maar verzekeraars kunnen ook hun expertise inzetten om mensen en bedrijven bewust te maken van de risico’s en ze te stimuleren preventieve maatregelen te nemen. Het Verbond onderzoekt samen met partners hoe we als verzekeraars én maatschappij zo goed mogelijk kunnen inspelen op veranderende risico’s, en deze verzekerbaar kunnen houden. Hiervoor voert het Verbond gesprekken met ministeries, regionale overheden, DNB en belangenorganisaties.
Zo is het Verbond  betrokken bij de invulling van de Nationale Klimaatadaptiestrategie en bij de evaluatie van de regeling brede weersverzekering. Deze door de overheid gesubsidieerde verzekering is een van de producten waarmee agrariërs gewassen op het open veld kunnen verzekeren tegen extreem weer. In 2017 stelt het Verbond een speciale klimaatprojectgroep in.

Standpunten van het Verbond
Volgens het Verbond is het noodzakelijk om als samenleving meer te anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering. We moeten land en gebouwen anders inrichten en gebruiken, zodat we zo goed mogelijk tegen de gevolgen van klimaatverandering bestand zijn. Hier ligt een taak voor de politiek, maar burgers en bedrijven kunnen ook veel doen om de schade te beperken. Tegelijkertijd constateert het Verbond dat het risicobewustzijn op dit moment nog erg laag is. Verzekeraars kunnen bijdragen aan meer inzicht, bewustwording en het stimuleren van preventie.

Overstroming
Klimaatverandering zorgt ook in ons land ook voor een grotere kans op overstroming. De vraag dient zich hierbij aan via welk mechanisme de hieruit voortvloeiende schade voor burgers en bedrijven het beste kan worden vergoed: publiek, privaat of een combinatie daarvan. Vooraf niet goed geregelde compensatie levert niet alleen directe schade op voor gedupeerden én hun financierders, maar zorgt door ontbrekende schaderegelingsprocessen ook voor onzekerheid, vertraging en extra vervolgschade.

In de wetenschap en in andere landen is er brede consensus over de meerwaarde van verzekeren bij catastrofes als een overstroming. Denk niet alleen aan snelle schadeafhandeling, maar ook het weer opstarten van een toch al hard getroffen economie en het vooraf stimuleren van schadebeperkende maatregelen. We hebben hier recentelijk een position paper over uitgebracht.

In Nederland is het individuele verzekeraars tot op heden niet gelukt om op grote schaal een volledige overstromingsverzekering te bieden. Dit komt door onvoldoende bewustzijn, antiselectie, cumulatierisico en de aanwezigheid van de overheidscompensatie. Het Verbond heeft de afgelopen jaren verschillende initiatieven aangedragen, maar deze zijn om verschillende redenen gestrand. Zo heeft het Verbond in 2013 een voorstel aan de Autoriteit Consument en Markt voorgelegd. Deze zag te veel bezwaar vanwege het verplichtende karakter. De landen om ons heen hebben wel dergelijke systemen.

Het Verbond heeft in 2018 een adviesrapport overstromingen uitgebracht. Daarin adviseert het de verzekeraars om in de opstal- en inboedelpolis ook dekking te bieden tegen lokale overstromingen. Het kan per verzekeraar verschillen of – en hoe – ze dit advies opvolgen. Wij werken de informatie op deze website bij aan de hand van marktontwikkelingen rond dit advies. Voor lokale overstroming zien we sinds het adviesrapport overstromingen (2018) wel een uitbreiding van de dekking.

Voor schade door grote rivieren en zee is het merendeel van burgers en bedrijven afhankelijk van gedeeltelijke overheidssteun op basis van politieke besluitvoering achteraf, via de Wet tegemoetkoming schade bij rampen (Wts). Dit impliceert onzekerheid ten aanzien van uitkeringspercentage en efficiënte afhandeling. De verzekeringssector en de overheid kunnen alleen samen het resterende ‘gat’ tussen de compensatiesystemen dichten. We zien hiervoor een aantal verschillende oplossingsrichtingen.

  1. Leg in de Wts duidelijker vast wanneer en hoeveel wordt uitgekeerd, zodat verzekeraars beter hierop aanvullende producten kunnen ontwikkelen.
  2. Kijk nog eens naar een systeem mét verplichtend karakter, op basis van nieuwe inzichten.
  3. Overweeg een publiek-private catastrofepool, waarbij ook andere oorzaken gedekt worden (denk aan aardbevingen, verzakkingen, zonnestormen etc.).
  4. Indien de overheid de compensatie in eigen hand wil houden: Maak afspraken over een modern en efficiënt schadeprotocol.

Klimaatmonitor

De Klimaatmonitor van het Data Analytics Centre (DAC) van het Verbond geeft het aandeel weer van weersextremen zoals storm, hagel, neerslag en vorst in de totale schade aan huizen, bedrijfspanden en voertuigen. Ook de lage waterstanden en natuurbranden door hitte komen aan bod.

Preventietips extreem weer

Het toenemende extreme weer zorgt voor meer overlast en schade bij particulieren, ondernemers en bedrijven. Om burgers en bedrijven te helpen zoveel mogelijk schade door noodweer te voorkomen, delen we handige tips op onze webpagina Preventietips extreem weer.

Mkb Klimaatproof

Ondernemers lopen soms onbewust klimaatrisico’s die niet verzekerd zijn. Om de bewustwording te vergroten, heeft het Verbond deze 'Mkb Klimaatproof' over de verzekerbaarheid van klimaatrisico's ontwikkeld. Naast de handige Infographic verzekerbaarheid klimaatrisico's, waarmee in één oogopslag duidelijk is welke schade door extreem weer verzekerbaar is, zijn hier ook preventietips en hulpmiddelen te vinden. Ook leggen wij uit hoe ondernemers de verzekeringskaart kunnen inzetten om verzekeringsproducten makkelijker met elkaar te vergelijken.

Webinars

Deze webinars zijn bedoeld voor iedereen die meer wil weten over wat klimaatverandering betekent voor schadeverzekeraars én hun klanten. Ze zijn gratis terug te kijken door zowel leden als niet-leden van het Verbond.

  • Livestream Klimaatadaptatie in open teelten (november 2020)

  • Hagelschade en klimaatverandering.
    De kans op hagel(schade) is het grootst in Limburg (ruim zestien procent), terwijl Friesland de minste kans loopt, met zo’n drie procent. VU-onderzoeker Hans de Moel presenteerde in juni 2020 tijdens een webinar van het Verbond de resultaten van het onderzoek Hagelrisico’s in Nederland.

  • Pompen of verzuipen? Verzekeren in een veranderend klimaat.
    Het Verbond van Verzekeraars heeft in 2017 het klimaatrapport 'Hoofd boven water, verzekeren van schade in een veranderend klimaat' uitgebracht, met daarin de belangrijkste trends, knelpunten en aanbevelingen.
    In het webinar geven we een toelichting op dit rapport en de bijbehorende activiteiten van het Verbond. 
Laatst gewijzigd op:26-05-2021

Beleggingsbeleid


Ga naar deze themapagina voor meer informatie over duurzaam beleggen.